Gaswinning Loon op zand en Tilburg-Noord

De landelijke overheid heeft het bedrijf Vermilion Energy eind 2018 toestemming gegeven voor (verlenging en uitbreiding van) gaswinning in Waalwijk, Loon op Zand en Tilburg-Noord. Het gaat om het gasveld dat loopt van Loon op Zand tot onder de bebouwing in Tilburg-Noord. Het gas bevindt zich in gesteente op grote diepte. Bewoners, wijkraden, provincie, gemeenten, drinkwaterbedrijven maar ook de Efteling maken zich grote zorgen over de natuur en het milieu. En zulke plannen horen niet in een tijd waarin we stappen moeten zetten naar gasvermindering en CO2-reductie, vinden zij. De overheid moet juist nieuwe ontwikkelingen voor de energietransitie stimuleren en alternatieven voor aardgas ondersteunen. Doorgaan met gas winnen uit een relatief klein veld staat haaks op lokale en landelijke ambities om in 2045 of 2050 klimaatneutraal te zijn.

In december 2019 heeft ENVIR Advocaten namens de provincie, de gemeenten Tilburg, Loon op Zand, Waalwijk, Heusden en Aalburg, de waterschappen en de wijkraden Stokhasselt en Noordraad beroep aangetekend tekenen tegen de verlenging en uitbreiding van deze gaswinning. In augustus 2020 volgde de uitspraak van de Raad van State (hoogste orgaan voor de rechtspraak). Maar het werd een tegenvaller voor alle partijen die beroep hebben aangetekend. Het is Vermilion met de uitspraak toegestaan, tot 2026 gas te winnen uit dit gasveld (van Loon op Zand-Zuid tot Tilburg-Noord) en de huidige winning uit te breiden met een extra put (ten westen van Loon op Zand).

De partijen die beroep hebben aangetekend vrezen voor grote gevolgen, zoals bodemdaling, trillingen en schade aan de bodemstructuur. Bezwaarlijk is vooral de techniek van hydraulische stimulatie, een techniek waarbij met behulp van vloeistof onder hoge druk een scheur in gesteente wordt gemaakt, zodat het gas naar boven kan stromen. Daarbij ontstaan ondergronds ontploffingen. De waterschappen en drinkwaterbedrijven zijn zelfs bevreesd voor verontreiniging van het (drink)water. Maar volgens TNO worden hierbij geen chemicaliën gebruikt en is het daarom een ander proces dan fracken.

De Raad van State wijst in haar uitspraak veel bezwaren van de hand: risico op waterverontreiniging, bodemtrillingen, bodemdaling (die volgens de minister maximaal 1 mm per 400 dieptemeters is), gevolgen van hydraulische stimulatie, de verplichting van een milieueffectenrapportage, het opstellen van een schaderegeling. Ook het bezwaar dat de minister aandacht had moeten besteden aan klimaatproblematiek en duurzame energiebronnen, en de kans dat geothermische projecten (bijvoorbeeld warmtenetten vanuit de Amercentrale in Geertruidenberg) schade ondervinden van de boringen, wordt afgewezen. Dat geldt ook voor het argument dat broeikasgassen (CO2) beperkt zouden moeten worden (bron Urgenda-jurisprudentie). De minister heeft ook aangegeven dat gewerkt wordt aan energietransitie maar dat voorlopig het gas uit kleine velden noodzakelijk is om aan de Nederlandse vraag naar gas te voldoen. Van de fossiele brandstoffen is aardgas het minst belastend voor het klimaat.

Beroep tegen het besluit van de Raad van State is niet mogelijk. We zullen dus de uitbreiding en verlenging van de gaswinning (tot 2026) zo dicht bij huis, moeten accepteren en de gevolgen daarvan moeten ondervinden.