Een mestfabriek in Tilburg-Noord?

Op 14 augustus lezen we als wijkraden een bericht in het Brabants Dagblad dat ons volkomen overvalt: ‘Bouw mestfabriek kan van start …. Die wordt gebouwd op De Spinder in Tilburg-Noord’.

Teken de petitie hier.

Het gaat om mestoverschotten van varkensboeren met een afstand tot zo’n 30 km van Tilburg. Het bedrijf VTTI Bio Energy Tilburg gaat de mestfabriek bouwen en exploiteren. De start van de bouw (aan de Vloeiveldweg bij afvalverwerker Attero) staat dit najaar gepland. De vergunningen zijn rond. En als alles volgens plan verloopt is de fabriek in de tweede helft van 2023 operationeel.

Vergunning jaren geleden verleend

De wijkraden schrikken zich een hoedje en nemen contact op met de eigen wijkwethouder Rik Grashoff. Dan blijkt – volgens de informatie van de wethouder – dat ook voor de gemeenteraad de publicatie een verrassing is. Het college en de raad zijn tegenstander van een dergelijke installatie nabij een woonwijk. De ambtenaren van de gemeente Tilburg worden aan het werk gezet om uit te zoeken hoe een en ander is gelopen. Duidelijk wordt dat de provincie Noord-Brabant het bevoegd gezag is en zij de vergunning al geruime tijd geleden heeft verleend. De plannen voor een mestverwerker dateren al van 2009 en zijn jaren later pas weer uit de kast gehaald. De vergunning is vervolgens in 2018 verleend. De gemeente Tilburg is daarin gekend en is ook in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen maar heeft daar geen gebruik van gemaakt, noch van de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de vergunningverlening. De gemeente heeft zelfs een Verklaring van geen bedenkingen afgegeven.

Wat een proces!

Hoe is het mogelijk dat de gemeente (het college) geen stappen heeft ondernomen tegen de aanpak van de provincie (die een mestverwerkingsbedrijf wel ziet zitten in Tilburg)? We begrijpen dat de maatschappelijke inzichten destijds anders waren dan nu als het gaat om landbouw en milieu. Maar het blijft vreemd dat er geen ruchtbaarheid aan is gegeven. Dat wij, maar ook gemeenteraadsleden, niet of nauwelijks op de hoogte waren. En een mestverwerker nabij een woonwijk en nabij natuur is anno 2021 ongehoord maar eigenlijk was het dat in 2018 ook al. Waar we ons vooral zorgen om maken is de geuroverlast. De vergunning is gebaseerd op berekeningen die niet correct zijn. De geuruitstoot van een mestverwerker is bijna drie keer zo hoog (2,83 x) als waarmee is gerekend bij de vergunning drie, vier jaar geleden.

De wijkraden hebben de verantwoordelijk wethouder Oscar Dusschooten verschillende e-mails gestuurd en de media benaderd. In ieder geval hebben we ervoor gezorgd dat de gemeenteraad is wakker geschud. De wijkraden staan ook op hun achterste benen omdat opnieuw Tilburg-Noord wordt opgezadeld met een zeer ongewenste situatie (Tilburg-Noord het afvoerpuntje?).

Stappen gemeente

Na verschillende publicaties in de media en acties van de wijkraden heeft de gemeente eind augustus een brief gestuurd naar de Provinciale Staten met het verzoek de vergunning in te trekken. De gemeente beroept zich op het feit dat de vergunning uit 2018 is maar de situatie in 2021 echt anders is. De maatschappelijke, economische en politieke inzichten zijn wezenlijk gewijzigd en de zorgen bij bewoners groot (hetgeen voor meer steden geldt). Gezien alle ontwikkelingen zou een vergunning van drie jaar oud volgens de gemeente niet meer ingezet kunnen worden.

Ook politici van Loon op Zand hebben aan de bel getrokken bij de provincie. In Loon op zand zijn de zorgen groot vanwege de consequenties voor de natuurgebieden Loonse en Drunense Duinen, Landgoed ter Heide, de natuurbegraafplaats in De Moer, recreatieplas het Blauwe Meer en voor het toerisme in de omgeving (wat te denken van De Efteling?).

Presentatie in milieucafé Paradox

Op 30 september kon na een lange onderbreking wegens corona het milieucafé Paradox weer van start gaan. Daar stond het onderwerp Mestfabriek prominent op de agenda. De voorzitter van onze wijkraden, Harrie Meeuwesen, kreeg de gelegenheid om daarover een presentatie te houden. Dat  deed hij samen met Geert Verstegen, de voorzitter van het Brabants Burgerplatform. Deze laatste organisatie heeft met verschillende publicaties ook van zich laten horen. Wethouder Oscar Dusschooten was aanwezig om de stand van zaken toe te lichten. Bij de presentatie in Paradox bleek het onderwerp erg te leven onder het publiek. Harrie en Geert gingen in op de consequenties van een mestfabriek nabij onze woonwijken en dorpen. Allereerst is daar de stankoverlast die in praktijk altijd erger is dan de wettelijke normen maar die bij deze mestfabriek rekenkundig zelfs vele malen hoger ligt dan waarop de vergunning is gebaseerd. Daarnaast zal de omgeving te maken krijgen met zwaar transport met gevolgen voor de wegen en het pas vernieuwde fietspad in de omgeving van De Spinder. De mestverwerking zal gepaard gaan met veel stikstofuitstoot (o.a. ammoniak), fijnstof (dat overal doorheen gaat) en mogelijk ook bacteriën en virussen. En dan is er nog een ander argument. Er zal onvoldoende mest zijn voor nóg een mestverwerker. Er gaan steeds meer geluiden op dat boeren nu al te weinig mest aanleveren om de huidige installaties rendabel te laten produceren. En dat er een krimp van de veestapel aankomt, is gezien de klimaatmaatregelen die genomen moeten worden, onvermijdelijk. Waarom dan juist nu een mestverwerker bouwen die medio 2023 operationeel zal zijn?                 

Hoe zijn de plannen nog tegen te houden?

De wethouder heeft duidelijk gemaakt dat de gemeente geen juridische mogelijkheden heeft om de plannen tegen te houden. De provincie is het bevoegd gezag. De gemeente wil op basis van ‘gezond verstand’ met de provincie in gesprek gaan en hoopt dat de Provinciale Staten tot inkeer komen. De vergunning is een feit, een juridisch gegeven. Maar als er verkeerde berekeningen aan ten grondslag liggen zou dat een motief moeten zijn om alsnog in actie te komen. Dat de geuroverlast bijna drie keer zo hoog is als waarop de vergunning is gebaseerd, was bovendien al in 2018 bekend bij de Omgevingsdienst maar dat gegeven is toen achtergehouden. Hier moet (vooral) volgens het Brabants Burgerplatform onderzoek naar plaatsvinden. De wethouder geeft nog eens aan dat stikstof nu een echt probleem is waar we ons in 2018 geen zorgen over maakten. Alle partijen waren het er die avond ook over eens dat de veeteelt om nieuw beleid vraagt. Ga daar eerst mee aan de slag.

De wijkraden willen niet afwachten en stil blijven zitten. We dringen bij de gemeente aan op een open communicatie met de inwoners van Tilburg-Noord en die van Loon op Zand als de meeste feiten en het proces bekend zijn. De provincie zou er beter aan doen om biologische landbouw als prioriteit te stellen. Bio-boeren gebruiken geen kunstmest en veroorzaken geen mestoverschot. Ook veel beter voor de kwaliteit van onze rivieren, beken en grondwater. En uiteindelijk ons drinkwater.

Petitie tegen mestfabriek in Tilburg-Noord

De wijkraden hebben een petitie voorbereid tegen de bouw van de mestfabriek in Tilburg-Noord en tegen de opeenstapeling van milieubelastende activiteiten rond De Spinder.

Teken de petitie hier.

Het tekenen van de petitie is belangrijk. Tenslotte zal het indruk maken als veel bewoners van Tilburg-Noord hun zorg uitspreken.

Indien de bouw mestfabriek niet tegengehouden kan worden willen de wijkraden in ieder geval dat de handhaving van de randvoorwaarden van de vergunning stringent zal zijn en dat er qua transport ook ingrijpende maatregelen worden genomen.